BuG 256 Ė Bericht uit het Gewisse Ė 17 februari 2015
   
BuG 256 on-line                                  Printversie (11p)
  
Over Dresden, zie
DWM 02/13/02/2015 en
over Positief Radicalisme,
DS 15/02/2015

 
Werkloosheid tussen 2004 en 2014 met 17,4% gedaald,
-18,4% in Vlaams, -20,3% in Waals en -11,0% in Brussels gewest.

Voor de werkloosheidsdefinities Eurostat en RVA
Aan wie betaalt RVA uitkeringen?
RVA-Statuten  
Technische fiche Stat.92 RVA, VDAB, Actiris, Forem
Tabel: Bevolking per leeftijd + geslacht tot 2004-2014   
Tabel: Basisgegevens met grafieken: RVA-201-2014    
 
Deze analyse gaat voort op RVAcijfers en     
 niet op de Eurostat-enquÍte, zie
BuG 243.    
Voor de analyse UVW 15-24 jr, zie BuG 215 

 
- "Jamaar, met welke meter wordt gemeten?"
- "Met de enige objectieve meter die mag gebruikt worden, nl het
% werklozen op de bevolking tussen 15 en 64 jaar. Dat heeft nog het voordeel dat exact wordt weergegeven wat het verlies is op de 'werkzaamheidsgraad', die ook gemeten wordt op de bevolking van 15 tot 64 jaar."
- "En de werkloosheidsgraad dan"?
- "De werkloosheidsgraad meet lucht, dat is een % op de actieve bevolking zoals de VRT nu altijd zegt nadat BjŲrn Soenens zich eens duchtig kwaad gemaakt heeft dat het gedaan moest zijn om te 'fantaseren' over de werkloosheid. Dat is een % van een % en wie kan zich daar nog wat bij voorstellen?"
- "Maar de 'werkloosheidsgraad is toch de algemeen erkende 'meter' ?"
- "Ja, om de mensen en vooral de werklozen te misleiden en om financiering los te weken zeker voor de jongerenwerkloosheid, geld krijgen maar om waar te investeren? De niet-actieven worden niet meegeteld in die werkgelegenheidsgraad. Neen, hier wordt voortgegaan op het % werklozen op de bevolking en dit op elke leeftijd, zodat iedereen kan zien wat de ťchte werkloosheid is op 15, 18, 19, 20, 21 jaar enz, en dit in elk gewest. Je zal je ogen nogal open trekken"
zo besloot de opmaker van de tabellen, weliswaar geen enkele hoop koesterend dat hiermee het werkelijke beeld het zou halen van de bril waarmee de meesten zichzelf alsmaar verder bedriegen.


  
Voor BelgiŽ is de Uitkeringsgerechtigde Volledige Werkloosheid (UVW) gedaald van 6,7% van alle 15-64 jarigen in 2004 tot 5,5% in 2014, dat is een daling met 17,4%. Deze daling is het sterkst in WalloniŽ®met -20,3% en in het Vlaams gewest -18,4%, maar toch nog -11,0% in Brussel. Ook is er een forse daling van de werkloosheid in 2014 tav 2013. Daarmee zit de werkloosheid bijna op het laagste niveau sinds 15 jaar, en deze daling gebeurt in alle gewesten, ook in Brussel. Is dat dan ťťn van de resultaten van de vermaledijde PS-staat?
 
Belangrijk is ook de vaststelling dat bij tewerkstelling van alle werklozen de werkzaamheidsgraad in BelgiŽ zou stijgen van 61,5 naar 67%. Dat geeft zowel het belang van deze tewerkstellingsmeter als de relativiteit ervan aan.
 
Zoals in andere BuG's al ten overvloede is gesteld zal vooral de activering van wie nog niet in de sociale zekerheid of bestaanszekerheid zit de werkzaamheidsgraad naar omhoog krikken. Het opheffen van het verbod op het dragen van de hoofddoek bv, zoals in Engeland, zal het breekijzer zijn waarmee de werkzaamheidsgraad naar omhoog gaat en waarmee er in de toekomst voldoende aanbod van arbeidskrachten zal zijn. Het katholiek onderwijs zet zich met hun statements van de laatste maand aan de kop van de maatschappelijke evolutie. Wie had dat durven denken?
  
1. RVA-Statistiek 31/12/2014
 

Sinds 2001 wordt me elk jaar in februari trouw de RVA-statistiek toegestuurd met het aantal gerechtigden op uitkeringen per gewest, statuut, geslacht, sector laatste tewerkstelling en leeftijd. Zo ook de RVA-statistiek van de situatie op 31/12/2014, actueler kan niet.
 
Als de gegevens van aantal inwoners per leeftijdsjaar van de studiedienst van de Vlaamse gemeenschap hieraan gekoppeld worden, ook al bijgewerkt tot 01/01/2014, dan kan perfect het overzicht gemaakt van aantal en % werklozen op de bevolking van 15 tot 64 jaar in elk gewest. We hebben deze gegevens in 2 sets van grafieken gegoten, telkens volgens de diverse uitbetalingsstatuten:
  
- Werkloosheid per leeftijd van 15 tot 64 jaar op 31/12/2014
- Evolutie van de werkloosheid tussen 31/12/2001 en 31/12/2014
 
2. De uitbetalingsstatuten RVA:

 
- Uitkeringsgerechtigde Volledig Werklozen (UVW), de belangrijkste groep omdat zij beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt en vergelijkbaar met de Eurostat-definitie van de werkloze
- Andere Uitkeringsgerechtigde Werklozen die niet beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt omdat ze bv een beroepsopleiding volgen
- Deeltijds werkenden met uitkering van de RVA
- Deeltijds en Voltijds Tijdskrediet (private sector) en LoopBaanOnderbreking (overheid). Bij deeltijds tijdskrediet wordt omwille van de vergelijkbaarheid Deeltijds en 1/5 Tijdskrediet samengenomen.
- Deeltijds en Voltijdse "Bruggepensioneerden" (SWT's)
- Oudere werklozen die het statuut hebben van het uitdovende niet-werkzoekende oudere werklozen van 50+
- Alle werklozen 50+, ongeacht het statuut
- Tijdelijke Werkloosheid, wat in feite geen werkloosheid is maar betoelaging van het arbeidscontract en subsidiering van de loonkost. Zo ook worden Dienstenchequeswerknemers waarvoor de opdracht soms wegvalt door sommige werkgevers op de tijdelijke werkloosheid gezet.

3. Het % per leeftijd tav het aantal 15-64 jarigen.

Voor we de grafieken starten is het van belang te zien dat de leeftijdsverdeling per gewest voor Brussel een erg atypische curve heeft, een hoger aandeel jongeren en een lager aandeel ouderen.

 

 
De spreiding over de verschillende leeftijden is vrij gelijklopend in het Vlaams en Waals gewest, dit in tegenstelling tot Brussel. Merk ook de top in het Waals en vooral Vlaams gewest bij de 50+ers, de groep die de komende 12 jaar de arbeidsmarkt zal verlaten, en de reserve die vooral in het Brusselse gewest aanwezig is. Hopelijk beseft het Brusselse gewest dat de meertaligheid de sleutel zal zijn om vanuit Brussel de arbeidsvraag in de beide andere gewesten te beantwoorden waar het werk nooit meer dan 120 km van Brussel verwijderd is.
   
4. Werkloosheid per leeftijd op 31/12/2014 in de diverse statuten
  
De curves van het % werkloosheid per leeftijdsjaar hebben per gewest een andere kleur: Vlaams, lichtblauw, Waals, donkerblauw, Brussel paars en BelgiŽ geel. De %ges drukken per leeftijd exact het verlies uit voor de werkzaamheidsgraad per gewest en voor BelgiŽ.

4.1. Uitkeringsgerechtigde Voltijdse (Werkzoekende) Werklozen

Zoals al meerder malen vastgesteld is het vooral WalloniŽ waar de jongerenwerkloosheid pijn doet, veel meer nog dan in het Brusselse gewest. Het Brusselse gewest wordt vooral gekenmerkt door een alsmaar stijgende werkloosheid bij opgaande leeftijd, dwz dat de structurele werkloosheid in Brussel vooral een zaak is van volwassenen, eerder dan van jongeren. In WalloniŽ daalt daarentegen de werkloosheid na 30 jaar fors. Het Vlaamse 'bultje' bij de jongeren, dat amper boven de 5% van de jongerenbevolking uitkomt accentueert de dramatische toestand in het Waals gewest met bijna 14% werkloosheid bij de 24 tot 26 jarigen. In het Brusselse gewest, alle gemeenten van Brussel samen genomen is de jeugdwerkloosheid met nog geen 10% nog niet het dubbele van deze in het Vlaamse gewest. Zowel in het Vlaams als het Brusselse geweest is de werkloosheid van de jongeren punctueel en gelokaliseerd, dwz met specifieke maatregelen en acties te counteren, in het Waals gewest is ze structureel en algemeen en daarom ook moeilijker aan te pakken. Zeker omdat WalloniŽ dť jonge regio is in BelgiŽ (zoals Limburg in het Vlaams gewest), is de jeugdwerkloosheid daar het meest alarmerend.

   

  
4.2. Uitkeringsgerechtigde, niet-Werkzoekenden
 
Voor een volledig overzicht van wie onder deze categorie valt zie RVA-Statuten. Ondermeer alle opleidingsvormen erkend of aangeboden door de VDAB, de PWA en Stadswachters, of wie andere erkende opdrachten heeft als vrijwilliger in het buitenland, het leger, coŲperanten behoren tot deze categorie. Het is vooral een aangelegenheid voor jongere werklozen, meer in WalloniŽ dan de andere gewesten.
     

 
4.3. Deeltijds werkenden met uitkering RVA
 
Niet alle Deeltijds werkenden worden hier meegenomen, enkel die hun Deeltijds werk combineren met een uitkering van de RVA omdat geen ander werk ter beschikking is om hen voltijds aan de slag te brengen.


 
In het Brussels gewest komt dit statuut meer dan in andere gewesten voor, ook in het Vlaams gewest in stijgende mate waarbij op 59 jaar het % hoger ligt dan in WalloniŽ
 
4.4. Deeltijds Tijdskrediet en Loopbaanonderbreking
 

Bij de diverse formules van Tijdskrediet en Loopbaanonderbreking is het Vlaams gewest de grote slokop, bijna dubbel zoveel als in het Waals gewest en 3 maal zoveel als het Brusselse wat de eindeloopbaan betreft.

 

 
4.5. Brugpensioen - Stelsel Werkloosheid met Bedrijfstoeslag (SWT)
 
Zoals bij het tijdskrediet en LBO is het Vlaams gewest met voorsprong gebruiker van Brugpensioen/SWT, 14% van de 63/64 jarigen.

 


4.6. Oudere werklozen (oud stelsel 50+ dat uitdovend is)

De uitdovende regeling van Niet-Werkzoekende 50+ is nu al aanbeland bij de 60jarigen, met vooral bij de Brusselse werklozen een belangrijk restant, maar dat komt omdat er in Brussel weinig ouderen in die bevolkingscategorieŽn zijn.

 

   
4.7 Alle werklozen 50+ samengenomen (UVW, SWT en Oudere werklozen 50+)
 
Door de gewijzigde reglementering kan enkel een globaal overzicht van de 50+ werklozen met betaling door de RVA duidelijkheid brengen. In tegenstelling tot vorige grafiek geven we hier ook het overzicht van de aantallen. Vlaanderen steekt er bovenuit met meer dan het dubbele aantal werkloze 50+ dan WalloniŽ en het achtvoud van Brussel.

 

 
Maar toch heeft Brussel procentueel het meeste 50+ werklozen, ondermeer omdat zij veel volwassen werklozen kennen maar vooral ook omdat er minder oudere inwoners zijn in die leeftijdscategorie, zie tabel 15-64 jarigen hierboven. In feite vinden alle gewesten elkaar op 64 jaar op een zelfde niveau terug met 20% werklozen, alle systemen inbegrepen.

 

 
4.8. Tijdelijke werkloosheid - de subsidiering van de werkgevers
 
Laat er geen misverstand over bestaan, de tijdelijke werklozen hebben allen een arbeidscontract met een werkgever die hen, om economische redenen een tijdje een gedeelte van hun wedde door de werkloosheid laat betalen. Dat is uniek in Europa, in geen enkel ander land bestaat zo 'n regeling. Op 31/12/2014 waren er nog 104.333 tijdelijk werkloze werknemers in dat statuut, meer dan er SWT-ers waren bv. Wel minder dan de 161.971 in 2012 en 139.53 in 2013.
  

  
 

In het Brusselse gewest is de tijdelijke werkloosheid bijna onbestaande, in het Waalse gewest met een piek bij de 25-35 jarigen en dan gelijklopend met de tijdelijke werkloosheid in het Vlaams gewest.
  
5. Evolutie van de werkloosheid tussen 31/12/2001 en 31/12/2014 per gewest

 
Voor elk van de statuten geven we de evolutie tussen 2001 en 2014 in % van de bevolking van 15 tot 64 jaar, per gewest en het Belgische gemiddelde. De %ges drukken exact het verlies uit voor de werkzaamheidsgraad in elke jaar.
 
5.1. Uitkeringsgerechtigde Volledig Werklozen - Werkzoekend
 
Door de forse daling in 2014 tav 2013 is het Waals gewest onder het niveau van de UVW werkloosheid van 2001 gedaald, terwijl ook het Vlaams en Brussels gewest dit niveau benadert. De vraag is natuurlijk of dit komt doordat de werklozen werk gevonden hebben of omdat zij uitgesloten zijn van de werkloosheid, als gevolg van de beperkende maatregelen ondermeer van de PS. Daarvoor moeten we de werkloosheidscijfers per leeftijd en per gewest naast het leefloon zetten. Deze leefloongegevens zijn opgevraagd.

 

  
5.2. Uitkeringsgerechtigde, niet-Werkzoekenden - zie omschrijving RVA-Statuten

 
Na 2004 is er een sterke stijging van dit statuut in WalloniŽ waarbij het verschil na 2007 aanhoudt. Ook hier, behoudens in Brussel, een daling tav 2013.
   

  
5.3. Deeltijds werkenden met uitkering RVA
 

De wijziging van het uitkeringsrecht bij deeltijdse tewerkstelling leidde tot een daling na 2000 en 2008 met een tijdelijke stijging in 2012. Zaak is dat het statuut fors op de retour is of dat de deeltijds werkenden nu meer dan vroeger een voltijdse betrekking vinden.

 

 
5.4. Deeltijds Tijdskrediet en Loopbaanonderbreking
 
Tot spijt van Van Eetvelt en Co zit Tijdskrediet (vooral 1/5 tijdskrediet) en Loopbaanonderbreking nog altijd in de lift na een stabilisatie tussen 2010 en 2013, en dit in alle gewesten, alhoewel Vlaanderen hier de grootgebruiker is.

 


Het is vooral een statuut met vrouwelijke gebruikers, 175.230 vrouwen tegenover 88.626 mannen, wat misschien de aversie verklaart van de op dit vlak misogyne Van Eetvelt. Of is het een onbewuste nawerking van de malaise die Van Eetvelt kreeg bij een toespraak voor een unisekse groep van 400 vrouwen enkele jaren geleden. Misschien kan psychoanalyse hier eventueel helpen om het Tijdskrediet te redden?
 
5.5. Brugpensioen - Stelsel Werkloosheid met Bedrijfstoeslag (SWT)
 
Het Brugpensioen/SWT is versterkt aan het afnemen, ook Vlaanderen lost de koord en beent nu WalloniŽ en Brussel bij, alhoewel in Brussel amper enkele oudere werknemers in dit statuut stonden. Dat is ook zo voor de vrouwen.

Juist op het ogenblik dat de vrouwen van de naoorlogse generaties op burgpensioenleeftijd kwamen, wordt het stelsel op 'af' gezet. De afbraak van het brugpensioen is met voorsprong de meest vrouwonvriendelijke maatregel ooit, waar vooral de zorg- en de horecasector de dupe van is. Wanneer komt er eens een georganiseerd vrouwenprotest tegen deze alsmaar verdergaande afbraak van een eindeloopbaanregeling die vooral hen treft, juist omdat zij er nu pas aankomen en de 'mannen' er al 2 decennia van konden genieten?
  

 
5.6. Oudere werklozen (oud stelsel 50+ dat uitdovend is)
 
Brussel stak er even bovenuit omdat er, in vergelijking met de andere gewesten, minder 45-64 jarigen zijn (zie leeftijdsverdeling boven). Hun aandeel gaat wel gelijk bergaf gezien het een uitdovende maatregel is en nu pas na 60 jaar nog enkele gegadigden kent.
 

 
5.7. Alle werklozen 50+ samengenomen (UVW, SWT en Oudere werklozen 50+)
 
Alle 50+ worden per gewest samengeteld, ongeacht hun statuut, en uitgezet als % tav de 15-64 jarigen in elk jaar. De grafiek geeft aan dat de werkloosheid in WalloniŽ verder doorschuift naar de oudere werklozen zodat globaal de Vlaamse oudere werkloosheid wordt ingehaald, ook al hebben die nog ruim het merendeel van de Bruggepensioneerden/SWT's.
 


5.8. Tijdelijke werkloosheid - de subsidiering van de werkgevers

Blijft het snoepje voor de werkgevers, de tijdelijke werkloosheid, dat na de bankencrisis en met de uitbreiding tot de bedienden een grote frisco is geworden, alhoewel het dat ook 2001 al was.



Na de heropleving in 2012 werd er in 2013 vlug naar teruggegrepen maar is het in 2014 afgekalfd tot het laagste niveau in 15 jaar.

Besluit: 68 en 69

Heeft de wisseling van generaties zich (eindelijk) ingezet? Is de trein van de exit naar pensioen voor de generatie 50+ vertrokken? Gaan de honderdduizenden kinderen en scholieren met migratieachtergrond die nu nog op de schoolbank(j)en(s) zitten zich de komende 12 jaar in 4 generaties bachelors en 3 generaties masters opmaken om kwalitatief alle jobs in te vullen die vrijkomen en de echte gelijkheid in onderwijs en werk realiseren. Zullen de babyboomers en de oude soixante huitards en de soixante neufs er mee over waken dat iedereen gelijk bedeeld wordt met werk en toekomst? Movement X zal het alleszins in het oog houden.
 
Jan Hertogen, socioloog
www.npdata.be
0487 335 552
         
Wie geen berichten meer wenst te ontvangen kan dit langs een RE melden