BuG 23 - Bericht uit het Gewisse 17/04/06   Antwerpen...  BuG 21

Helft kiesgerechtigden in Brussels gewest van vreemde afkomst (1)  Brussels kiesportaal  Opinie Belga-bericht

52% of meer dan de helft van de kiesgerechtigde Brusselaars is van vreemde afkomst. In Vlaanderen is dat  8% en in WalloniŽ 16%. De Brusselse stemmen van vreemde afkomst worden geleverd door 28% Brusselaars die van nationaliteit veranderden de laatste 25 jaar (de nieuwe Belgen)  en 24%  door vreemdelingen als ze zich inschrijven voor 31 juli 2006. 1,4% is wel reeds automatisch ingeschreven omdat zij als Europeaan aan een van de vorige kiesrondes hebben deelgenomen. 

 

 
Naast de 19% Brusselaars die vůůr 2000 van nationaliteit veranderd zijn en dus in 2000 al meestemden, zijn 9% van de Brusselaars nieuwe Belg geworden na 2000 en zij moeten dus voor het eerst verplicht hun stem uitbrengen. Daar komen nog 24% stemmen bij van ' vreemdelingen die minstens 5 jaar in BelgiŽ verblijven als zij zich inschrijven. 

Deze cijfers zijn een gemiddelde waaronder zeer grote verschillen schuilgaan in de 19 Brusselse gemeenten. Langs het Brussels kiesportaal wordt per gewest en per gemeente een gedetailleerd beeld opgehangen van het % kiesgerechtigden van vreemde afkomst. Ter illustratie enkele grafieken:
     

 
   
In Brussel b.v. zijn er 35% nieuwe Belgen en in Sint-Jans-Molenbeek 49% naast de 30% 'oude Belgen', dwz Belgen van niet-vreemde afkomst. In Molenbeek bestaan de kiesgerechtigden dus voor de helft uit nieuwe Belgen die verplicht hun stem moeten uitbrengen. In Elsene, Etterbeek en Sint-Gillis wonen meer dan 30% vreemdelingen. In Ganshoren, Watermael-Bosvoorde,  Sint-Agatha-Berchem, Oudergem en Jette zijn er nog meer dan 70% kiesgerechtigde Belgen van niet-vreemde afkomst. Naast St-Gillis met nog maar  23% oude Belgen zijn er in Sint-Joost-ten Node practisch geen Belgen van niet-vreemde afkomst meer te vinden. In Sint-Joost-ten Node is dat te begrijpen doordat in 1990 al 57% van haar inwoners vreemdeling waren (2). Voor een vergelijking van alle 19 gemeenten zie tabel % kiespotentieel.

49% bijkomende kiesgerechtigden van vreemde afkomst i
n vergelijking met 2000

Een ander % kan berekend worden door de 'bijkomende kiesgerechtigden in verhouding te stellen tot het aantal geldige stemmen in 2000. In vergelijking met de gemeenteraadsverkiezingen van 2000 zijn er in het Brussels gewest 49% bijkomende kiesgerechtigden van vreemde afkomst (3). Het aantal stemmen van 2000 wordt gelijkgesteld met 100%, de bijkomende kiesgerechtigden zijn dan een % berekend tav het aantal stemmen in 2000.  Deze 49% bijkomende stemmen zijn als volgt samengesteld:  13% is Belg geworden na 2000 en dus stemplichtig, 27% is Europese vreemdeling en 9% vreemdeling van buiten Europa (4). Deze vreemdelingen moeten zich wel nog inschrijven om van hun kiesrecht gebruik te kunnen maken. In Vlaanderen zijn er maar 6% bijkomende stemmen mogelijk en in WalloniŽ 13%. Voor BelgiŽ is gemiddeld 11%
(*) bijkomende stemkracht aanwezig in vergelijking met 2000 waarvan een groot deel in Brussel kan geactiveerd worden.
     


    

Bij nieuwe Belgen in Brussel gaat deze bijkomende stemkracht voor driekwart om Brusselaars van niet-Europese afkomst. Bij de vreemdelingen is een derde  van niet-Europese afkomst. Niet-Europese nieuwe Belgen zullen mťťr dan de Europese verplicht moeten gaan stemmen. Voor de vreemdelingen is dat moeilijker in te schatten. De kans dat niet-Europese kiesgerechtigden zich meer zullen inschrijven dan Europese lijkt evenwel reŽel omdat driekwart van hen reeds Belg geworden is en de sociale omgeving dus meer op het kiezen gericht is dan de Europeanen waar maar ťťn op vier Belg geworden is. Europeanen zullen tevens minder geneigd zijn van hun kiesrecht gebruik te maken omdat zij op een heel aantal vlakken al dezelfde rechten kunnen doen gelden als de Belgen.

De gegevens voor het Brusselse gewest zijn ook hier een gemiddelde dat vele ladingen dekt: in Sint-Jans-Molenbeek zijn er bijvoorbeeld tav 2000 25% bijkomende nieuwe Belgen, in Schaarbeek 16% en in Brussel 15%; in Sint-Joost-ten Node zelfs 32%. Deze percentages liggen zo hoog omdat het 'democratisch deficit' in deze gemeenten ook uitzonderlijk hoog was, dwz dat de basis van de democratie, nl. het algemeen enkelvoudig stemrecht voor alle inwoners, daar meer dan elders uitgehold was.
  
 
 
In Elsene en Etterbeek vinden we het hoogste percentage terug van Europeanen die Belg geworden zijn, nl. 7%; in Sint-Gilles bedraagt dit 6%. Overal elders zijn er minder dan 4% kiesplichtige Europese nieuwe Belgen. 
 

  
 
In Sint-Gilles wordt
het hoogste percentage vreemdelingen van Europese afkomst teruggevonden, nl. 63% bijkomend stempotentieel t.a.v. 2000. Naast Elsene met 56% en Etterbeek 46% bijkomende stempotentieel van Europeanen is dit in alle andere gemeenten lager dan 30%. Voor een vergelijking van alle gemeenten, zie tabel % bijkomende stemmen.

Alle gegevens, tabellen, percentages en grafieken voor alle gemeenten en gewesten zijn on-line beschikbaar langs het Brussels kiesportaal. De tabel met aantal kiesgerechtigde vreemdelingen per gemeente en per nationaliteit laat tevens toe na te gaan waar de diverse nationaliteiten wonen in elke gemeente (5) zodat de informatiecampagne naar de 'vreemdelingen' om in te schrijven doelgerichter kan gebeuren.

Simulatie van het effect van het % inschrijvingen van vreemdelingen

Het Brussels kiesportaal geeft per gemeente toegang tot een gemeentelijke en gewestelijke fiche waarop alle gegevens zijn samengebracht. Door inbreng van het werkelijk of geschat % inschrijvingen, onderscheiden voor Europeanen en niet-Europeanen, kan per gemeente de impact zichtbaar worden in het aantal ingeschreven stemmen van vreemdelingen - Standaard os op de fiche 100% ingebracht om de maximale impact te kunnen berekenen. De grafiek modelleert zich automatisch on-line aan de ingebrachte gegevens. Ook kan de parameter % kiesgerechtigdheid van nieuwe Belgen aangepast worden. Deze is standaard ingesteld op 70% terwijl die voor vreemdelingen 80% op meer bedraagt. De impact van deze factor is beperkt maar kan dus verfijnd worden.

Simulatie van het effect van het stemgedrag op de scores van VB, FN en FNB

Gegeven de bijkomende stemkracht kan op de gemeentelijke fiche het aantal bijkomende stemmen georiŽnteerd worden  dat uitgebracht wordt conform aan de uitslag van 2000 enerzijds of dat zeker niet uitgebracht wordt op VB, FN en FNB anderzijds. Voor elk van deze twee mogelijkeden kan een % ingebracht worden onderscheiden voor Europeanen en niet-Europeanen, terwijl het resultaat onmiddellijk op de fiche on-line zichtbaar wordt. Standaard is 100% ingebracht voor geen stem op het VB, FN of FNB, maar dit kan naar believen gewijzigd worden.

Simulatie van een verhoogd aantal stemmen uitgebracht door Belgen van niet-vreemde afkomst op VB, FN of FNB

Hiermee kan nagegaan worden hoeveel extra stemkracht de oude Belgen moeten aanwenden om de uitslag van voornoemde partijen in 2000 te handhaven of te verhogen, gegeven de nieuwe samenstelling van het kiespubliek. 

Alle simulatiemogelijkheden zijn gekoppeld zodat de impact van het een op het andere kan nagegaan worden. Er wordt vertrokken van de effectieve kiesuitslag in 2000 in elke gemeente zoals terug te vinden in de verkiezingsdatabase van de VUB. Alle bronnen zijn rechtsreeks toegankelijk vanaf elke gemeentelijke fiche.

Besluit

Brussel is het hart van BelgiŽ en nog altijd een belangrijke uitgangs- en toegangspoort voor migratie van en naar andere gewesten en landen. Brussel is ook het politieke hart van BelgiŽ en van Vlaanderen. Langs het 'herstel' van het democratische stemrecht (de basis van elke democratie) kunnen de Brusselse gemeenten meer dan vroeger de voorwaarden scheppen voor een beleid waar elkeen zich over kan uitspreken en mee z'n vertegenwoordigers kiezen. In een niet gepubliceerde opinie wordt hier verder op ingegaan.

Jan Hertogen, socioloog
--------------------------------------------------------------------------------------------------
(1) Voor de berekening van % en aantal inwoners van vreemde afkomst, zie Portaal vreemde afkomst.
(2) Door de berekeningsmethode van inwoners van vreemde afkomst kan het aantal oude Belgen in Sint-Joost enigszins onderschat zijn gezien het extreem lage aantal en de foutmarge die bij de berekeningen van deze aard meespelen.
(3) Om het aantal 'oude Belgen te bereken wordt vertrokken van het aantal kiesgerechte Belgen zoals vermeld in de listings van het Rijksregister waarvan de nieuwe Belgen voor 2000 en de nieuwe Belgen van na 2000 worden afgetrokken. Ook voor 2000 worden de toenmalige oude Belgen bekomen door er de 'nieuwe Belgen van voor 2000 af te trekken.
(4) In de kiesgerechtigden van het Rijksregister wordt het onderscheid gemaakt tussen Europese Unie en van buiten de Europese Unie. Voor de vergelijking met vreemde afkomst wordt uitgegaan van Europa en van buiten Europa. Het aantal Europese kiesgerechtigden van buiten de Europese Unie bedraagt minder dan 1% in het Brussels gewest zodat deze verschillende aflijning geen enkele invloed heeft op het bekomen resultaat.
(5) De tabel werd bekomen door het aantal kiesgerechtigden, onderscheiden naar Europees en niet-Europees, in verhouding te stellen met het aantal inwoners en dit % dat apart is voor elke gemeente, toe te passen op de overeenkomstige landen van Europa en buiten Europa in elke gemeente. Deze gegevens zijn tevens raadpleegbaar in de tabel.

(*) De gemiddelde bijkomende stemkracht voor BelgiŽ is 11% en niet 20% zoals werd opgegeven in de rondgestuurde BuG 23 - gegevens en grafieken voor gewesten zijn OK, enkel in de samentelling zat een bug.