BuG 31  - Bericht uit het Gewisse 16/08/06   Verpleegkundeportaal met alle gegevens

Aantal 1stejaars verpleegkunde in Vlaanderen ook dit jaar dalend 
Er wordt in de tabellen geen rekening gehouden met de 'brugstudenten' ( 516 in 2006) en kinesisten (19 in 2006)

Voor de tweede maal op rij zijn de 21.655 verpleegstudenten in het schooljaar 2005-2006 in BelgiŽ het hoogste aantal ooit, 533 meer dan het recordaantal van een jaar geleden. Maar dat is enkel omdat de groei van het aantal eerstejaars verpleegkunde in de Franse gemeenschap groter is dan de daling van de eerstejaars verpleegkunde in Vlaanderen. Voor het tweede jaar op rij daalt het aantal eerstejaars in Vlaanderen, vooral als gevolg van het droogleggen van het project 600 waarbij verzorgend en ander personeel de studies verpleegkunde konden aanvatten met behoud van wedde.

Aantrek in Vlaanderen de helft van de Franse gemeenschap

Berekend op het aantal 18 jarigen kiest 10% in de Franse gemeenschap voor eerste jaar verpleegkunde tegenover 5,6% in Vlaanderen. Voor de eerste drie leerjaren samen is dit 7,7% in de Franse gemeenschap en 4,9% in Vlaanderen. Het verschil is hier minder groot omdat de slaagpercentages  in Vlaanderen hoger liggen.

Voor de Franse gemeenschap moet rekening gehouden worden met 25% studenten uit Frankrijk die in BelgiŽ het Europees erkende A2-diploma komen behalen nadat in Frankrijk dit 'secundaire' diploma is afgeschaft. In Vlaanderen zijn ongeveer 20% van de studenten volwassenen, hetzij werkzoekend, hetzij starters in het project 600 of anderen in de voorbije jaren. De aantrek bij de de 18 jarigen in Vlaanderen is daardoor nog geflatteerd en het % ligt in feite lager dan de cijfers laten zien.


 
Vlaanderen zakt terug af naar haar 'kritisch punt'

Op twee jaar tijd is het aantal eerstejaarsstudenten in Vlaanderen met 7% gedaald van 4.119 tot 3.840. Voor gediplomeerd verpleegkundige (A2) is deze daling 14%, voor de Bachelor-verpleegkundigen (A1) 3%. De daling is het grootst bij de A2 verpleegkundigen omdat zij het meeste werkende verzorgenden en anderen uit het project 600 aantrokken. Daarmee is Vlaanderen niet meer ver af van het 'dieptepunt' van 3.538 in 2000 dat aanleiding was tot het opzetten van het project 600 en een campagne om de studie aan te vatten.



Doordat sinds 2004 een stijging is ingezet van het aantal 18-jarigen in de bevolking is de daling, uitgedrukt in % tav het aantal 18-jarigen meer uitgesproken. Een reden te meer om nog voor het schooljaar 2006-2007 de trend te keren

Heropenen van het project 600 en andere maatregelen

In de loop van september kan bijvoorbeeld de toegang tot het project 600 terug open gesteld worden. Hiertoe kan men het 'gemiste budget' betaald educatief verlof recuperen zodat 100 werkenden hiermee de studie verpleegkunde kunnen aanvatten. In het project 600 is nagelaten om 180 uren van de betaalde studie ten laste te leggen van het betaald educatief verlof, hetgeen volledig legitiem zou geweest zijn. Door de stages als werktijd te erkennen zouden tevens met ťťn budget voor 2 werkenden de studies betaald kunnen worden, zodat met het budget betaald educatief verlof 200 werkenden kunnen starten voor drie jaar.

Zeker kan ook door de publieke instanties, de scholen en de sociale partners verwezen worden naar de uitstekende barema's voor verpleegkundigen met een loonspanning van 100 tot 170, tegenover gemiddeld 145 in BelgiŽ, hetgeen een automatische tweejaarlijkse weddeverhoging van 5% meebrengt (of 2,5% per jaar) gedurende de volledige carriŽre, bijkomend aan de CAO-verhogingen en index. De driekwart dertiende maand en vooral de exemplarische eindeloopbaanregeling met 12 extra verlofdagen op 45 jaar, 24 op 50 jaar en 36 op 55 jaar zijn belangrijke pluspunten die hun effect bewijzen doordat werknemers van de non-profitsectoren ook effectief langer blijven werken. En 'Nooit meer werkloos' is voor verpleegkundigen geen loze slogan.

Gouden reserve

Projecten kunnen opgezet worden waarbij de komende decennia uit de 'gouden reserve' geput wordt bij de momenteel nog niet-actief zijnde jongere en oudere vrouwen uit de migratie. Tevens kan een programma ontwikkeld worden waarbij bv Marokkaanse jongens op het verpleegkundig beroep gericht worden en in een homogene context (zoals voor het bouwproject voor Marokkaanse jongeren in het Waasland) ondermeer de eventuele taalachterstand doorheen de studie kan bijgewerkt worden.

A2 verpleegkundigen - meer dan ooit op hun plaats in de zorg

40%
van alle 21.644 studenten verpleegkunde volgen de studies gebrevetteerd of gediplomeerd verpleegkundige als onderdeel van het Beroepsonderwijs, zowel in de Franse als de Vlaamse gemeenschap. De blijvende pogingen om  toegang tot het verpleegkundig beroep in vraag te stellen hebben zeker een negatief effect gehad op de dalende aantek van het verpleegkundig beroep in Vlaanderen. Het voor eens en voor altijd de 'A2', naast bachelor en master als volwaardige toegang tot het verpleegkundige beroep, vastleggen zal de aantrek en het aanbod van verpleegkundigen voor de toekomst mee verzekeren.



Roemenen

Dat Roemeense verpleegkundigen of verpleegkundigen van andere nationaliteiten die in BelgiŽ willen werken heeft meer te maken met uitizcht op beter leven dan met een structureel tekort aan verpleegkundigen. Voor Brussel kan men eventueel over een 'regionaal' of 'functie'tekort spreken dat echter in essentie afhangt van de arbeidsvoorwaarden en het personeelsbeleid in deze Brusslsese private en op de commerciŽle sector gerichte ziekenhuizen dan met een algemeen tekort op de arbeidsmarkt. De enkele Roemeense verpleegkundigen die nu actief zijn verdwijnen trouwens in het niet bij de honderden verpleegkundigen in Brussel en elders die als vreemdeling of 'nieuwe Belg' de studies verpleegkunde in BelgiŽ met sukses beeindigd hebben.

Elk jaar 5.500 verpleegkundigen in het 3de jaar in BelgiŽ

In juni 2006 studeerden in BelgiŽ 5.499 verpleegkundigen in het 3de jaar verpleegkunde en dit zal de komende twee jaar niet minder zijn. Dat is het kader waarbinnen het aanbod van verpleegkundigen op de arbeidsmarkt verhoogd kan worden samen met een verbeterde afstemming van de beroepsuitoefening van verpleegkundigen, verzorgenden en logistiek assistenten.



Alle data en grafieken (47 in totaal) zijn geupdated voor 2005/2006 en consulteerbaar op de npdata site. Alle basiisgegevens werden rechtstreeks verkregen bij de bevoegde administraties van onderwijs in de Franse en Vlaamse gemeenschap.

Jan Hertogen, socioloog